Aylık trafik yalnız ziyaretçilerden oluşmaz. Arama motoru ve SEO botları, saldırı denemeleri, başka sitelerin görsellerinizi kullanması, büyük dosya indirmeleri ve e-posta da trafiğe sayılır. Yeni sitelerde ziyaretçi azken bile botlar siteyi sık tarar. Trafiğin kaynağını cPanel'de üç adımda bulursunuz.
Trafiği en çok artıran nedenler
- Bot trafiği: Arama motoru, SEO ve yapay zekâ botları siteyi gün boyu tarar; ziyaretçiniz olmasa da trafik harcanır. Saldırı amaçlı botlar da (şifre deneme, açık arama) her istekte trafik tüketir.
- Tasarım hataları: Küçültülmeden yüklenen birkaç MB'lık görseller, her sayfada açılan büyük slider ve arka plan videoları, kendini sürekli yenileyen sayfa parçaları ve yönlendirme döngüleri, tek bir ziyareti onlarca kez büyütür.
- Video ve büyük dosyalar: Sitede yayımlanan video, ses, PDF katalog ya da indirme dosyaları her açılışta baştan gönderilir. Yalnız birkaç ziyaretçi bile GB'larca trafik oluşturabilir.
1. Trafik hangi servisten geliyor?
Metrik › Bant Genişliği sayfası son 24 saatin, geçen haftanın ve geçen yılın kullanımını grafiklerle gösterir. Grafikler web (HTTP), e-posta (IMAP / POP3 / SMTP) ve FTP kullanımını ayrı renklerle gösterir.
- Payın çoğu web (HTTP) ise 2. adıma geçin: kaynağı Webalizer raporu gösterir.
- Payın çoğu e-posta ise neden çoğunlukla büyük ekli iletiler ya da büyük posta kutusunu baştan eşitleyen telefon / bilgisayar uygulamalarıdır. Yeni bir cihaza hesap kurmak, yıllarca biriken iletilerin hepsini yeniden indirir.
- Payın çoğu FTP ise Metrik › Webalizer FTP raporu hangi dosyaların aktarıldığını gösterir; çoğu zaman yedek indirme ya da yükleme işidir.
2. Webalizer'da nereye bakılır?
Metrik › Webalizer sayfasında alan adınızın SSL satırındaki Görüntüle'ye tıklayın, sonra ay adına tıklayıp o ayın raporunu açın. Raporun genel kullanımı Webalizer rehberinde anlatılır. Trafik kaynağı için şu tablolara bakın:
| Ne arıyorsunuz? | Rapordaki tablo | Nasıl okunur? |
|---|---|---|
| Trafik hangi gün arttı? | Günlük İstatistikler (KBayt sütunu) | Birkaç güne yığılmışsa o günlerde ne olduğunu düşünün: kampanya, toplu e-posta, site taşıma ya da bir saldırı. |
| Hangi dosya trafiği tüketiyor? | URL'ler KBayt'a Göre | Büyük görsel, video, PDF ya da .zip / .tar.gz dosyası en üstteyse trafik oradan gelir. Site klasöründe unutulmuş yedek dosyası hem trafik tüketir hem de herkesin indirebileceği bir güvenlik açığıdır. |
| Trafiği kim indiriyor? | İstemciler KBayt'a Göre | Trafiğin büyük kısmı bir ya da birkaç IP adresinden geliyorsa bu bir bot, bir izleme servisi ya da sitenizi kopyalayan bir araçtır. |
| Bot mu, gerçek ziyaretçi mi? | Kullanıcı Ajanları | Listede Googlebot, bingbot, YandexBot gibi arama motorları; AhrefsBot, SemrushBot, MJ12bot, DotBot gibi SEO botları ve GPTBot, Bytespider gibi yapay zekâ tarayıcıları görünür. Bunlar üst sıralardaysa trafiğin önemli kısmı botlardandır. |
| Saldırı denemesi var mı? | URL'ler ve Cevap Koduna Göre HIT | WordPress'te wp-login.php ve xmlrpc.php en çok istenen adresler arasındaysa şifre deneme saldırısı vardır. Çok sayıda 404 ve 403, sitenizde açık arayan otomatik taramalardır. |
| Başka site görsellerinizi mi kullanıyor? | Referanslar | Tanımadığınız sitelerden çok sayıda istek geliyorsa görselleriniz o sitelerde gösteriliyor olabilir (hotlink). |
Günlük istatistikler: trafiğin arttığı günleri KBayt sütununda bulun
Raporun ilk sayfasında Sayfa sütunu düşük, KBayt sütunu yüksekse trafik gerçek sayfa görüntülemelerinden değil; büyük dosyalardan ya da botlardan gelir.
Webalizer günde bir kez güncellenir. Son isteklere anında bakmak için Metrik › Ziyaretçiler sayfası son 1.000 isteği IP adresi, adres, boyut ve tarayıcı bilgisiyle listeler. Ayrıntılı inceleme için ham kayıtları indirebilirsiniz: Erişim kayıtları (access log).
3. Nedenine göre ne yapılır?
SEO botları ve yapay zekâ tarayıcıları
Kurallara uyan botları sitenizin kök klasöründeki robots.txt dosyasıyla durdurabilirsiniz. Dosya yoksa Dosya Yöneticisi › public_html içinde oluşturun:
User-agent: AhrefsBot
Disallow: /
User-agent: SemrushBot
Disallow: /
User-agent: MJ12bot
Disallow: /
User-agent: DotBot
Disallow: /
User-agent: GPTBot
Disallow: /Googlebot ve bingbot'u engellemeyin; siteniz arama sonuçlarından çıkar. Botlar robots.txt değişikliğini birkaç gün içinde görür.
robots.txt'ye uymayan botları (ör. Bytespider) public_html/.htaccess dosyasının başına eklenen kuralla engelleyebilirsiniz. Değiştirmeden önce dosyanın bir kopyasını bilgisayarınıza indirin:
RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTP_USER_AGENT} (Bytespider|PetalBot) [NC]
RewriteRule .* - [F,L]Saldırı denemeleri
WordPress yönetici girişini ve xmlrpc.php'yi korumak için WordPress için güvenlik önerileri'ni uygulayın. Hep aynı sabit IP adresinden geliyorsa IP Engelleyici ile engelleyebilirsiniz.
Görselleriniz başka sitelerde
Hotlink koruması ile başka sitelerin görsellerinizi kendi sayfalarında göstermesini engelleyin.
Büyük dosyalar
- Yedek dosyalarını site klasöründe bırakmayın; bilgisayarınıza indirip silin: cPanel'de yedek alma ve geri yükleme.
- Görselleri yüklemeden önce küçültün ve WebP gibi sıkıştırılmış biçimlere çevirin; WordPress'te LSCache kullanın.
- Video ve büyük indirme dosyalarını video / dosya paylaşım hizmetlerinde tutun.
Reseller (WHM) sahipleri: müşterinizin trafiğine bakma
- Hangi hesabın çok trafik kullandığını WHM › Metrikler › Bant Genişliği Kullanımını Görüntüle (View Bandwidth Usage) sayfası gösterir.
- WHM › Hesap Bilgileri › Hesapları Listele (List Accounts) sayfasında hesabın satırındaki cPanel simgesine tıklayın. Müşterinizin şifresine gerek kalmadan onun cPanel'i açılır.
- Açılan cPanel'de bu rehberdeki üç adımı uygulayın.
Kaynağı bulamazsanız destek bildirimi açın; alan adını ve trafiğin arttığı tarihleri yazın, sunucu kayıtlarından birlikte bakalım. Trafik sınırına ulaşıldığında site ay sonuna kadar erişime kapanabilir; kullanımınız gerçek ziyaretçilerden geliyorsa paketinizi yükseltebilirsiniz.
